Lozan ve İsmet Paşa

Tarih 24 Temmuz 1923 İsviçre’nin Lozan şehri Beau- Rivage Palace.

Dünya savaşından mağlup ayrılan bütün ülkeler ile hesaplaşılmıştı. Bir tek Osmanlı kalmıştı hesaplaşılmayan. Hesaplaşma zamanı gelmişti. Alel acele hariciye vekili(dış işleri bakanı) Yusuf kemal (tengirşenk) istifa ettirildi. İsmet İnönü hariciye vekaletine getirildi. Acaba askerlikten başka iş yapmamış İnönü bu kadar önemli bir meselede Lozan’a gidecek heyete(murahhas heyeti) başkanlık  (başmurahhas)yapabilecek kapasiteye sahip miydi. Asker çizmesini giyerek gitmesinden anlaşılan bu işi yapacak kapasite yoktu. İhtimal Mustafa Kemal’in İnönü’yü heyete başkan yapması, İnönü nün diplomaside hiçbir tecrübesinin ve fikrinin olmamasından ve bundan dolayı kendisinin sözünden çıkamayacağını bildiği içindi. Vakâ İnönü o güne kadar askerlikten başka iş yapmamış bütün askerlik hayatı da siyaset hayatı gibi başarısızlıklarla geçmiş biriydi. Şu sözler kendisine ait: ‘’kapitülasyonlar meselesinde benim uğradığım güçlük biraz da askerlikten gelip amatör olarak diplomatlık yapmamdan doğmuştur. Benim bu vaziyetimden istifade etmek isteyen diplomatlar her tekliflerini diplomasinin usulüne uygun bir şekilde ileri sürüyorlardı. Ben bu ifadelere kısa ve kuru ifadelerle cevap veriyordum.’’

Böylesi önemli biri işte başkanlık yapacak kişinin dil bilmesi lazımdır. İsmet İnönü bırakın dil bilmeyi yanındaki yardımcılarının konuşmalarını dahi duyamayacak kadar sağır. İkinci murahhas        Dr. Rıza Nur der ki: İsmet sağır, nutukları işitemiyor, işitse de İngilizceyi bilmiyor Fransızcayı da iyi anlamıyor, Münir onun solunda oturup not tutuyor. İsmet’in gözü Münir’in notunda bu suretle nutukları anlıyor. Bende sağında oturuyordum. Şöyle yap! Onu yapma! Bu mühim, söylediği şu ama böyle olacak.. ilh… kurşun kalemle kağıda yazıyorum oda okuyor’’

İnönü bütün bildiklerini M. Kemal’le paylaşıyor ve bunu da gizli yapıyordu. İnönü nün Lozan’da akıl hocalarından biride bir Yahudi hahamı, anlaşmadan sonra Türkiye’ye gelemeyen Yahudilerce mısır hahambaşılığına getirilerek mükâfatlandırılmış, Hayim Naum efendidir. Osmanlı topraklarında kendilerine ait emelleri olan Yahudiler için çalışan bu adam İnönü ile hemen her meselede görüşüp düşmanlara bunları aktarmakta ve onlarda ona göre hazırlanıp bizim heyetin karşısına gelmekteler.

Ve bütün bunlardan sonra kaybedilen Musul, Batı Trakya, Halep, Batum,(şurdan bağırsak sesimizin gideceği adalar R.T.E), Kıbrıs, boğazlardan izinsiz geçişler, harp tazminatı, ve daha neler neler…

Ama olsun anlaşmanın imzalandığı o masa bize gönderildi ya!

 Lozan bir zafer oldu bizim için kutlu olsun…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mehmet Senusi - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Mihrap Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mihrap Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Mihrap Haber editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Mihrap Haber değil haberi geçen ajanstır.



Anket Sitemizin yeni görünümünü beğendiniz mi?