Asrın vebası: Kan davası

Akrabalık ilişkilerinin sıkı olduğu toplumlarda öç alma duygusundan kaynaklanan misilleme biçimindeki karşılıklı cinayetlerle süren aile ve kabileler arası çatışmalara genel olarak Kan Davası deniliyor. Hak arama sürecinin bulunmadığı anlaşmazlıkların tarafları hoşnut edecek biçimde çözümlenmediği hak ve adalet duygularının tatmin edilmediği hukuk sistemlerinde bireyin hak ve adaleti kendi başına gerçekleştirme girişiminin bir sonucu olarak ortaya çıkıyor

Kan davası İslam öncesi Arap toplumunda en yaygın adetlerden birisiydi. Hak ve adaleti gerçekleştirecek bir hukuk ve toplum düzeninden yoksun olan cahiliye toplumunda kan davaları kabileler arası düşmanlık ve savaşların başlıca nedenleri arasında yer alıyordu. İslâm câhiliye dönemine ait bir çok adetle birlikte kan davasını ortadan kaldırdı getirdiği insan ve toplum anlayışı ile adalet düzeni ile toplumsal bir afet olan kan davasını ortaya çıkaran nedenleri yok etti. İslâma göre insan canı malı namusu haysiyeti tüm hak ve özgürlükleri ile dokunulmaz bir varlıktır. Hiç kimse hukuk dışı bir gerekçe ile insanın maddi ve manevi varlığına tecavüz edemez hak ve özgürlüklerini kısıtlayamaz. Kaldı ki müminler bu tür davranışlar içine giremezler. Çünkü müminler inançları gereği kardeştirler birbirlerine karşı İslâmın öngördüğü kurallar dışında davranamazlar. Müminler bireysel ve toplumsal hayatlarında tam bir dayanışma ve yardımlaşma içinde bulunmak İslâmın egemenliğini sağlamak yolunda ortaklaşa çaba harcamakla yükümlüdürler.

Kan davasının nedenleri;

-Suç ile ceza arasındaki niteliksel eşitsizlik ve cezanın adalet duygusunu tatmin etmekten uzak olması.

-Bir insanı haksız yere ve kasıtla öldüren bir kişinin bir-kaç yıl sonra ortalıkla dolaşması intikam duygularını harekete geçiriyor.

-Üstün otoritenin olmayışı.

-Suçun şahsiliği prensibinin geçerli olmaması.

- Kişisel öç alma safhasının devam etmesi. Suçluyu üstün güç devlet otoritesi değil kişiler cezalandırmaktadır. Sosyoekonomik analizler yetmez

İnsanın insanı acımadan öldürdüğü sırf aynı kanı taşıdığı için masum insanların katledildiği kan davasını İslam Peygamberi kaldırmıştı. Kan davasının dini boyutu anlatılmadan meselenin sosyo ekonomik analizlerle çözülmesi imkânsız

Günümüzde bile kan davalarının halen sürmesinin ana nedenlerinden birisi İslami eğitimin olmamasıdır. Kan davası yaşanan bölgelerdeki genel kültür seviyesinin düşüklüğü ve Adalet mekanizmasının hızlı yürütülmemesi nedeniyle Kendi hesabımı hemen göreyim  anlayışı da kan davalarının etkenleri arasındadır. Ayrıca Bölgenin feodal yapısı da göz önüne alındığında kan davalarının sürdüğünü görüyoruz. Toplum önderleri ve saygın kişiler bu tür olaylarda devreye giriyor kan davalarını önlemeye çalışıyorlardı. Ancak son yıllarda bölgedeki ulemanın ve STKların toplum üzerindeki otoritesi değişik nedenlerle sarsıldığı için etkinlikleri azalmıştır. Bu nedenle toplumu iyiye doğruya yönelten önderlerin arkalarında bıraktığı boşluk bir türlü doldurulamamıştır. Özellikle kan davasındaki sosyo-ekonomik ve sosyo-kültürel nedenler ile manevi boşluk ciddi bir değerlendirmeye tabi tutulmadan yapılacak yorumlar anlamsızdır.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Cevdet Çakır - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Mihrap Haber Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Mihrap Haber hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.


Anket Sitemizin yeni görünümünü beğendiniz mi?